Wat Bridgerton ons leert over woningtypologie
Dearest gentle reader… Series als Bridgerton tonen gigantische stadspaleizen. We noemen dit intuïtief “eengezinswoningen” voor de elite, maar klopt dat wel?
Een 19e-eeuws Londens townhouse huisvest twee groepen die elkaar nauwelijks kruisen: souterrain en zolder waren het exclusieve domein van de bedienden (met eigen keukens en leefruimtes), de bel-etage en verdieping die van de adellijke familie.
Het gat in onze perceptie
Er is absolute scheiding. De grote keuken is geen gedeelde leefruimte, maar een facilitaire productievloer. Vormen de bedienden en de familie samen één “gezin”? Nee. Ze delen geen budget en koken niet samen. Ruimtelijk gezien was dit een meergezinswoning vermomd als palazzo.
Typologieën volgende maatschappelijke noden
Dit is vandaag hyperrelevant. Eénpersoonshuishoudens stijgen, kopen wordt onbetaalbaar en we evolueren naar een huurmarkt. Mensen zoeken nieuwe woonvormen: lasten delen, verbondenheid, maar mét privacy. Co-living en slim gedeelde woningen zijn dé antwoorden op de wooncrisis.
De juridische grijze zone
Toch loopt dit stedenbouwkundig vaak spaak op de binaire opdeling: is het een eengezins- of meergezinswoning?
Opvallend: de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (VCRO) bevat géén definitie van een “gezin”. Stedenbouwkundige diensten steunen louter op jurisprudentie. De Vlaamse Codex Wonen is daarentegen wel helder: een gezin zijn “meerdere personen die op duurzame wijze in dezelfde woning samenwonen”. Geen woord over bloedverwantschap. Enkel: duurzaam samenwonen.
Zolang innovatieve woonvormen stedenbouwkundig als “ongewenste opsplitsing” of risico te boek staan, mijden investeerders ze. Zij financieren wat vlot vergunt, niet wat de maatschappij nodig heeft.
De oplossing: sturen op leefkwaliteit
In plaats van krampachtig te eisen dat er een derde typologie komt, moeten we de interpretatiemarge van het “gezin” durven benutten.
Als een groep individuen duurzaam samenwoont, waarom zouden zij dan geen eigen sub-units of keukens mogen hebben binnen één groot volume? We moeten afstappen van vergunnen op basis van het aantal kookplaten. Leefkwaliteit moet sturend zijn. Biedt het volume voldoende privacy, ruimtelijke kwaliteit en comfort voor de bewoners? Dát zou de toetssteen moeten zijn voor eigentijdse samenlevingsvormen.
Hoe zorgen we dat regelgeving innovatie volgt in plaats van blokkeert?
Bij humbble helpen we investeerders navigeren door deze regelgevende grijze zones. Want zolang nieuwe woonvormen juridisch onzeker zijn, blijven ze te risicovol. — humbble.eu
Het aanbod
Wie in een grijze zone bouwt, heeft iemand nodig die de marge kent en ze durft te benutten. Dat is wat ik in elk van de vier producten doe: het risico benoemen vóór het een bezwaar wordt.
Naar het aanbod →Ontwerp is niet leidend
Over wat er werkelijk stuurt als het ontwerp dat niet doet — en waarom dat de opdrachtgever aangaat.
Naar nr 02 →